Arrestimi i paligjshëm — cenim i lirisë personale dhe i shtetit të së drejtës

Liria personale është një e drejtë themelore kushtetuese. Ajo nuk mund të kufizohet sipas vullnetit të organeve shtetërore, por vetëm në rastet dhe sipas procedurave të përcaktuara shprehimisht nga ligji.

Baza ligjore

• Neni 27 i Kushtetutës garanton lirinë dhe sigurinë personale dhe përcakton rastet kur lejohet privimi nga liria.
• Neni 28 i Kushtetutës garanton të drejtat e personit të arrestuar, përfshirë informimin për arsyet e arrestimit, të drejtën për të heshtur, për t’u mbrojtur me avokat dhe për t’u paraqitur para gjyqtarit brenda 48 orëve.
• Nenet 251 dhe 252 të Kodit të Procedurës Penale përcaktojnë kushtet e arrestimit në flagrancë dhe rastet kur një person konsiderohet i kapur në flagrancë. Prania në një protestë, në vetvete, nuk përbën gjendje flagrance dhe nuk justifikon automatikisht arrestimin.
• Neni 253 i Kodit të Procedurës Penale rregullon ndalimin e të dyshuarit për një krim, në kushtet e parashikuara nga ligji.
• Neni 5 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut mbron të drejtën për liri dhe siguri, duke ndaluar privimin arbitrar nga liria.
• Neni 11 i Konventës Evropiane mbron lirinë e tubimit paqësor. Ushtrimi i kësaj të drejte nuk mund të shndërrohet, pa një bazë ligjore konkrete, në shkak për arrestim.

Një masë me pasoja të rënda

Arrestimi është një masë me pasoja të rënda për të drejtat e individit dhe kërkon respektim rigoroz të ligjit. Ai nuk mund të përdoret si mjet frikësimi, ndëshkimi apo presioni ndaj qytetarëve që ushtrojnë të drejtat e tyre kushtetuese.

Kur mungon baza ligjore, nuk plotësohen kushtet e arrestimit ose shkelen garancitë procedurale, lind nevoja për kontrollin e ligjshmërisë së privimit nga liria nga organet kompetente.

Përdorimi i forcës nga policia duhet gjithashtu të jetë i ligjshëm, i nevojshëm dhe proporcional me situatën konkrete.